• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/yazicilarbilgisayar
  • https://plus.google.com/u/0/+HopaPazari/posts
  • https://twitter.com/YAZICILARGROUP

YAZICILARBİLİGİSAYAR

HOPA İŞ MERKEZİ KAT:2 NO:114-115 Hopa / Artvin

Casper Bölge Bayisi ve Teknik Servisi Tel  :90 466 351 20 10 Faks:90 466 351 20 11

yazicilar@yazicilar.net

TSE Yetkisi Bulunan Teknik servis. Bölgemizde ,Yüksek miktarda ürünü bulunduran En eski ve Tek Bilgisayar firması.

İnternet Site Yapımı, Bilgisayar ve Bilgisayar yan ürünleri,Sarf Malzemeleri

Site Haritası
Hava Durumu
Anlık
Yarın
11° 4°
Levent YAZICI
netcarsi@gmail.com
HOPA'DA HEMŞİN DİLİ ARAŞTIRMASI
04/07/2015

 

 

               Her zaman olduğu gibi o günde maillerime bakıyordum. Neredeyse yüzde sekseni fuzuli olan maillerdi. Farklı bir maili görünce hızlı bir şekilde baktım. Bir öğrenci yardım istemiş. Sürekli araştıran, tez hazırlayan, öğrenciler nedense beni buluyordu. Bu da onlar gibi beni bulmuştu. Hopa ile ilgili bir sürü web sitesini yapan ben olduğum için gayet normal diye düşünüyorum. Ancak bu biraz farklıydı. Yaklaşık 25, 30 Hemşince kelimeleri hem Türkçe hem de İngilizce karşılıklarını yazarak sıralamış. Benden doğruluğunu teyit etmek istemiş. Bir an düşündüm. Nasıl olurda Hemşince bilmiyorum diye hayıflandım. Gerçi Lazca da biliyorum sayılmaz ye neyse. Ama İngilizceyi biliyorum diyerek kendimi avuttum. Aslında daha kötü ana dilini bilmiyorsun, Doğduğumdan beri beraber yaşadığımız kapı komşumuzun da dilini bilmiyorsun, Elin İngilizcesini bilsen ne olur. Neyse bu uzun bir konu da ayrı bir yazı dizisi olur.

Bu utançla şu öğrenci arkadaşa yardım etmeye karar verdim. Hemen işyerim de komşu olan Nurcan Hanımdan rica ettim. Kelimeleri teyit ettirdim. Yanlışları da kırmızı renkte düzelterek maili gönderdim. Biraz da hoşuma gitti, bir şey başarmanın dayanılmaz hafifliği misali rahatladım. Bir gün sonra maillere bakarken uzunca bir teşekkür yazısı ile karşılaştım. Ardından yeni kelimeleri görünce ben de moral bozuldu. Bu sefer başlı başına bir iş göndermiş. Hadi dedim yine de yardım edeyim. Nurcan Hanımın Eşi Cemil Beye durumu telefonda anlattım ve gelen maili yolladım. Ancak Cemil beyin işi dolayısı ile İstanbul gitti. Aradan birkaç gün geçince Öğrenciden tekrar mail geldi. “Bakabildiniz mi” ? Diye. Ben de Cemil beyin Telefonunu yolladım. Tamam dedim kurtardım.

Yine İşyerimde Yoğun bir gün yaşıyordum. Telefon çaldı. Önceki yıllarda yönetiminde bulunduğum bir derneğin telefonu sanan biri arıyordu. Dernek başkanı İstanbul da olduğu için yardımcı olayım dedim. Bana Hemşince üzerinde çalışma yaptığını söyleyince, ”Sen mail atan Öğrenci misin ?” dedim. Bana mail atan Öğrenci çıktı. Tam kurtardım derken nasıl bir tesadüf ise yine bana denk geldi. Telefonda uzunca bir süre konuştuktan sonra Hopa’ya gelmeyi planladığını söyledi. Tam bu sırada Hemşinceyi bilen Mahir Öğretmen geldi. Ona telefonu uzattım. Kısa bir konuşmanın ardından iletişim bilgilerini vermem için tekrar telefonu aldım. İstediklerini anlattıktan sonra teşekkür ederek kapadık telefonu. İstanbul dan Hopa’ya  Hemşince kelimeler için gelmez herhalde diye düşündüm.

Aradan uzunca bir süre geçti. Yine telefon geldi. Bu sefer tanıdım öğrenciyi. Hopa da olduğunu söyledi. Tarif etim. Çok sürmedi işyerini buldu. Gelir gelmez çocuğu soru yağmuruna tuttum. Senin Hemşince ile ilgin nedir? Dedim.

Edirneli olduğunu, üniversitenin İletişim fakültesinin Reklamcılık Bölümünde okuduğunu söyledi. Kaybolan dillere ilgili olduğunu, hatta kendisinin de Pomak olduğunu, kendi dilinin de kaybolmaya yüz tutan dil olduğundan bahsetti. Hemşince de Unesco’nun Kaybolan dillerinin içinde olduğunu söyledi.

 

 

 

Okuduğu Bölüm ile dolaylı yönden bağlı bir konu olan diller ile araştırma yapmanın mesleğine çok faydası olacağını düşünmediğimi söylediğimde. Haklı olduğumu ancak özel merakımı gidermenin yanında, bu tür bir çalışmanın çok az olduğu, ilgi çektiğini, Okulunun da bu projeye olumlu baktığını az da olsa giderlerini karşılamak için destek sağladığını söyledi. Ayrıca bu araştırma ile uluslararası bir alanda kendisini göstermek, ilerideki eğitimi için zemin hazırlamak olduğunu söyledi. Ama asıl önemlisi, Eğer başarabilirsem de Bu dili dünya üzerinde kolaylıkla bulunabilecek bir dil olmasına engel olmanın mutluluğu olacaktır. Dedi.

Bu kadar konuşmadan sonra kalacağı üç gün için plan hazırladık. Akşam İftarı da evde yaptık. Bu arada bölümünün en iyisi olduğunu, İngilizceyi iyi derecede bildiğini öğrenmek çocuğa olan güvenimi de arttırdı. Kendi geleceği için şimdiden bilinçli çaba gösteren bir öğrenci olduğu, fotoğrafçılığa ilgisinden de belliydi.

Ertesi gün Nurcan Hanım, Harun Bey ile buluştuk. Harun Beyin zaten bu konu ile ilgili sözlük çalışması olduğunu, yakın gelecekte basılacağını da öğrenmiş olduk. Bu gencin biraz daha farklı tarafı Hemşince diline ait bir de sesli sözlük hazırlayacağı idi. O gün İşyerimde birçok Hemşince kelimenin anlamlarını ve okunuşunu öğrendik. Ayrıca diğer diller ile olan etkileşimlerini ve benzerliklerini de tartıştık.  Diğer günde Cemil Bey den telaffuz konusunda destek aldık ve ses kaydı yaptık. Daha sonra Mahir Öğretmenin Amcası Yusuf Beyle Buluşarak kayda devam ettiler.

 

 

İki gün boyunca istediği birçok bilgiyi kaydeden Öğrenciye Akşam Semazen kafede sazlı sözlü bir eğlence ile veda ettik. Son gününü de Batum’a giderek değerlendirmesini önerdim. Batum’un ardından veda için işyerine geldiğinde artık aileden biri gibi olmuştu. Uğurladık. Uğurlarken de kafamızda kalan birçok soruyla birlikte yolladık.

Yaptığı çalışmayı bazı arkadaşlar farklı düşüncelerle anlatsalar da bu memlekette yaşayan bir dilin kaybolmaması için mücadele eden başka birini görmek sevindiriciydi. İler ki zamanlarda sonucunu görmek nasip olursa, o zaman da farklı fikirlerimizi söyleriz inşallah.

Yazan:
Levent YAZICI

Not: 

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) 21 Şubat Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre, Türkiye'de 15 dil tehlike altında.

30'dan fazla dilbilimcinin çalışmalarıyla ortaya çıkan atlasa göre bu dillerin dağılımı şöyle.

Son derece tehlikede olan diller: Hertevin. Ethnologue.com'a göre Siirt kökenli, Kuzeydoğu Arami dilerinden olmasına karşın diğerlerinden oldukça farklı  bu dili 1999'da bin kişi konuşuyordu.

Ciddi anlamda tehlikede olanlar: Gagavuzca, Türkiyeli Yahudilerin konuştuğu Ladino ve Süryanice.

Kesinlikle tehlikede olanlar: Abazaca, Hemşince, Lazca, Pontus Yunancası, Çingene dilleri (Atlasta yalnızca Romani bulunuyor), Süryanice'ye benzeyen Suret (atlasa göre Türkiye'de konuşan kalmadı; konuşanların çoğu göçle başka ülkelere gitti) ve Ermenice.

Güvensiz durumda olanlar: Abhazca, Adige, Kabar-Çerkes dilleri ve Zazaki (Zazaca).





 
il Araştırması Yapan Kişi

Gökay ABACI

Dil Konusunda Yardımcı olan Kişiler
Nurcan AKSU   (Tercüme),
Harun AKSU    (Dil Bilgisi &Tercüme)
Cemil AKSU     (Tercüme &Telafuz)
Mahir VAİÇ      (Tercüme)
Yusuf VAİÇ      (Tercüme & Telafuz)
Levent YAZICI (Dil Bilgisi & Diğer Dillerin Etkileri)

 



Paylaş | | Yorum Yaz
2325 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

Hopa da "Veli" Pardon "Çocuk" Tiyatrosu - 30/11/2017
Çocuk Tiyatrosu demeye dilim varmıyor. Veli tiyatrosu biraz daha doğru olacak sanırım. Ortada bir tiyatro vardı. Evet vardı. Ancak Tiyatro oyuncusu misafirler muhtemelen çocuklara hazırladıkları oyunu Hopa da ki velilerin bu kadar hoşlanacaklarını
Esenkıyıda Neler Oluyor, (Bungalov Evler) (Şuyimşine Azlağa ) - 24/03/2017
Esenkıyı köyü İnsanı ile bitkisi ile yılanı ile arısı ile suyu ile her şeyi ile korunması gereken bir Köy dür. Keşke Köyün Tamamı Milli park ilan edilse, korunacak yerlerin başında olsa da gelecek nesiller de bundan faydalansa. Böyle giderse korkarım
Hopa Halk Eğitim Merkezi Ahşap Hediyelik Eşya Yapımcısı Kursu - 13/01/2016
Bu haftaki Yazı dizimizin konusu, Hopa Halk Eğitim Merkezi ’nın açmış olduğu “Ahşap Hediyelik Eşya Yapımcısı”. Birkaç yıldır Hopa Halk Eğitim Merkezi çok çeşitli ve ilginç kurslarla son yıllarda adını çok duyurmaya başladı.
YENİ SENTETİK UYUŞTURUCU HIZLA YAYGINLAŞIYOR - 16/11/2014
Özellikle Öğrenciler için eğlence aracı olarak lanse ediliyor, “Bir kereden bir şey olmaz” diye okulların etrafında fırıldak gibi döndükleri görülmektedir.
Hopa’da Öğretmenler Günü Sesiz Geçti. - 26/11/2013
Öğretmenler İnce düşünmek zorunda. Gelecek onların şekillendirmesiyle oluşacağı için tepkilerinde haklı olduklarını düşünüyorum. üzüntüm yerel Basın dan turun siyasilerin bile habersiz veya kayıtsız kalmaları.
Benim İçin Üzülme İkinci Dönemine Farklı Başladı. - 07/10/2013
Sosyal medyada Hopa da olmayacak şeyleri ısrarla yayınladıklarını, bu yayınların Hopa’yı kötü tanıttıklarını söylüyorlar. Hopa da geçen olaylarda çok olumsuz örnek olduğunu ve hiç birinin Hopa da olamayacağını ısrarla dile getiriyorlar.
Doğal Gaz Sendromu - 22/09/2013
Bu yüzden devletimizin bu konudaki duyarlılığını tebrik ederken, Doğal gazın gelmesi için şart koşulmasını, birde para toplanmasını da Bize yapılmış bir ayıp olarak nitelendiriyorum.
Kestane Ağacından Alınan Bal - 01/09/2013
Hopa'nın o zamanki Adı Azlağa (Abuista) Olan Esenkıyı Köylülerinin yolladığı bal ile ilgili bir rivayet vardır. Yavuz Sultan Selim, Kendi adı ile anılan Sultan-selim dağında konuçlandığı sırada vuku bulan , Rivayet şöyledir.
GRUP ŞAMPİYONU HOPA ATATÜRK LİSESİ - 24/01/2013
Hopalı olarak bu başarılarından ötürü tebrik etmek yetmiyor,Maddi Manevi destekte bulunmakda gerekiyor. Öğrencilerin anlatımlarından öğrendiğim kadariyle ,Diğer takımların iki ayrı renkte formaları varken kendilerindebir adet olduğunu ,
 Devamı